1993h

کسی که کمردرد  دارد، در کمر خود احساس ناراحتی می کند. کمردرد  عموما با کشیدگی عضله های کمر ایجاد می شود. کشیدگی حاد کمر رایج ترین دلیل کمردرد است. دلایل دیگر شامل حساسیت یا التهاب استخوان ، رباط، دیسک و عصب های نخاعی که از  طناب نخاعی منشعب می گردند، می شود. به ندرت، اندام های بیمار در سینه یا شکم باعث درد کمر می شوند.

علائم و نشانه ها

برای درمان کمر درد ابتدا باید با علائم آن آشنا شویم تا بتوان کمر درد را درمان کرد.

علائم  کمردرد عبارت است از:

• درد عضلانی

• درد ناگهانی و شدید

• دردی که در  پا گسترش پیدا می کند

• انعطاف پذیری یا دامنه حرکت محدود کمر

ناتوانی در صاف  ایستادن

علائمی که عموما با کمردرد بوجود می آیند شامل گرفتگی  کمر، اسپاسم عضلانی و التهاب عضلات پشت است.

علائم درد در بالا، میانه و پایین کمر

نشانه اصلی کمردرد ، درد در ناحیه پایین کمر است که به عنوان کشیدگی، التهاب یا کوفتگی احساس می شود

درد اغلب ناحیه پایین کمر را تحت تاثیر قرار می دهد، اما همچنین در جلو، پشت یا کناره های پای خود می توانید آن را احساس کنید.

این درد ممکن است پس از بلند کردن یک جسم سنگین یا چرخش نافرم کمر بوجود بیاید یا نتیجه طرز نشستن، ایستادن یا راه رفتن نامناسب در طی چندین سال است. گاهی اوقات هم بدون هیچ دلیل مشخصی کمر درد می گیرد.

درد در طول شب ، در حین فعالیت، یا پس از نشستن در یک وضعیت برای مدت طولانی، مثلا پس از مسافت طولانی با ماشین شدت پیدا می کند. گاهی اوقات صاف دراز کشیدن باعث کاهش و درمان کمر درد می شود.

درد در ناحیه بالا یا میانی کمر

درد در ناحیه بالا و میانی کمر در هر جایی از بالای گردن تا پایین قفسه سینه ایجاد می شود. به این ناحیه ستون فقرات سینه ای گفته می شود.در صورتی که عصب آسیب دیده یا گیرافتاده ای در ناحیه کمر در پشت قفسه سینه داشته باشید، در نواحی دیگر از قبیل بازو، پا و سینه نیز ممکن است احساس درد کنید.

درد در ناحیه بالا و میانی کمر کمتر از درد در ناحیه پایینی کمتر رخ می دهد. این به دلیل این است که استخوان های این ناحیه از کمر شما به اندازه استخوان های گردن و قسمت پایینی کمر انعطاف پذیر نیستند.

درد در ناحیه بالا یا میانی کمر اغلب باعث درد ناگهانی ، سوزناک و خفیف می شود. عضلات شما نیز ممکن است شل و سفت شوند. در صورتی که علائم زیر را داشته باشید، به سرعت باید به دنبال درمان های پزشکی بروید:

• احساس ضعف در بازو یا پا

• بی حسی یا احساس  سوزن سوزن شدن در دست، پا، سینه یا شکم ( ناحیه معده)

• ناتوانی در کنترل روده یا مثانه

انواع دیگر کمردرد

درد در ناحیه بالای کمر، پا، گردن و شانه ها گاهی اوقات با بیماری های دیگری که در ادامه به آنها اشاره شده، بوجود می آید.

• درد در ناحیه پایین کمر باعث پایین آوردن کقل ها در یک یا دو پا می شود و از علائم سیاتیک است.

• التهاب در ناحیه پایینی کمر، ضعف عضلانی و عضلات سفت با لغزش دیسک ایجاد می شود. در صورتی که لغزش دیسک داشته باشید، درد معمولا در ناحیه پای شمانیز احساس می شود

علل کمردرد

 تخریبی (دژنراتیو)

 استئوآرتریت

 بیماری تخریبی (دژنراتیو) مفصل (DJD)

اسپوندیلوزیس کمری (آرتروز مهره های کمری)

بیماری رویه مفصلی

بیماری تخریبی دیسک

هایپرپلازی اسکلتی بدون علت

التهابی

 اسپوندیلوآرتروپاتی (اسپوندیلیت آنکیلوزان)

آرتریت روماتوئید

عفونت ها

التهاب و عفونت دیسک بین مهره ای

التهاب مهره ای

آبسه های خارج سخت شامه ای (اپیدورال)

متابولیک

پوکی استخوان (استئوپروز یا استئوپنه)

بیماری پاژه

نئوپلاستیک

تومور خوش خیم پرده ی مننژ پوشاننده نخاع (مننژیومای نخاع)

تومورهای بدخیم بافت های همبند عصبی (نوروفیبروم)

تومورهای استخوانی ستون فقرات

تومورهای بافت نرم ستون فقرات

متاستازهای داخلی ستون فقرات

ضربه ای (تروماتیک)

شکستگی یا جابجایی

کشیدگی کمری- خاجی (لومبوساکرال)

بیماری عضلانی اسکلتی مادرزادی یا پیشرونده

 جابجایی مهره ها و انحراف ستون فقرات (اسکولیوز)

کشیدگی های حاد یا مزمن کمر و کمردرد

فیبرومیالژیای دردناک کمری

درد عضلانی (میالژیا) کششی

درد عضلانی (میالژیا) کششی عضلات کف لگن

ناهنجاری های وضعیتی و حاملگی

احشایی

 بیماری های دستگاه تناسلی فوقانی

عروقی

آئورت شکمی

اتساع (آنوریسم) شریان کلیه ای

بی حرکتی لخته ی خون (ترومبوز) در وریدها (کمردرد شبانه)

روانی (ساکوژنیک)

(اختلالات اضطرابی) نوروز جبرانی

بیماری های متغیر

  بیرون زدگی (پرولاپس) دیسک بین مهره ای

 تعریف: بیرون زدگی دیسک بین مهره ای، پارگی غضروف (فیبروکارتیلاژ) اطراف دیسک است که باعث می شود هسته های پولپی انعطاف پذیر بالا و پایین مهره، بیرون بزنند.

مکانیزم: وقتی وزن بدن روی یک اندام تحمل شود، لگن به سمت مقابل متمایل شده، ستون مهره ای در منطقه کمری خم و سپس به سمت اندام تحمل کننده وزن محدب می شود. سپس در منطقه ی سینه ای مقعر و در ناحیه گردنی محدب می شود. سفتی عضلانی به صورت اتوماتیک، برای حفظ تعادل، توسط سیستم خارج هرمی (اکستراپیرامیرال)، ایجاد می گردد.

 انحناهای ستون فقرات

 انحنای گردن، خمیدگی پشتی ، گودی کمر. طی تکامل تدریجی، قوس، از چهارپایی (qudraped) تا دوپایی (biped) تشکیل می شود. در ابتدا صاف بوده و سپس قوس مقعر کمری که در خلف محدب است؛ تشکیل می گردد. طی پیشرفت و تکامل، افراد در 5 ماهگی قوس کمری به سمت قدام مقعر شده و در طی 13 ماهگی ناپدید می گردد. از 3 سالگی به بعد، قوس کمری پدیدار شده و تا 8 سال مشخص است.

تکامل کامل در 10 سالگی است. استخوان سازی غیر طبیعی باعث التهاب اپی فیز مهره ای (دیسک schaurmann) می شود. 800 کیلوگرم برای له شدن همه مهره ها لازم است. تخریب شدن فیبرهای حلقوی اغلب در سن 25 سالگی شروع و امکان پارگی فیبرها، زیاد می گردد. زیر فشار، مواد هسته ای از طریق حلقه های پاره شده خارج می شوند. بیرون زدگی قدامی خیلی نادر است. بیرونی زدگی خلفی، خصوصاً بیرون زدگی خلفی- خارجی رایج است.

1) این هسته خارج شده و با لیگامان طولی خلفی که پاره نشده است، تماس پیدا می کند. بنابراین هسته به وسیله کشش مهره ای به جای خود بر  می گردد.

2) وقتی لیگامان طولی خلفی هسته را پاره کرد، نوع آزاد بیرون زدگی (پرولاپس) دیسک نامیده می شود.

3) هسته زیر لیگامان طولی خلفی گیر می افتد.

4) هسته ها، به بخش عمیقی از لیگامان طولی خلفی به صورت فوقانی یا تحتانی دسترسی پیدا کرده و این بیرون زدگی (پرولاپس تحت لیگامانی نامیده می شود. اگر هسته ها بیرون زده در مقابل سطحی عمیقی از لیگامان طولی خلفی تحت فشار قرار گیرند؛ پایانه های عصبی لیگامان، کشیده شده و باعث کمردرد می شوند (Lumbago). ممکن است عصب تحت فشار باشد، مثل التهاب سیاتیک.

بیرونی زدگی دیسک: مرحله اول

 اگر دیسک به دنبال ضربه کوچک، تغییر جهت داده یا اگر فیبرهای حلقوی شروع به تخریب کنند، اتفاق می افتد. معمولاً دیسک با  بالا رفتن وزن به دنبال خم شدن تنه به سمت جلو، دچار بیرون زدگی می گردد.

بیرون زدگی دیسک مرحله دوم

همان طور که وزن بیشتر می شود، نیروی فشاری افزایش یافته، همه دیسک را له کرده و مواد هسته ای شدیداً به قسمت خلفی دیسک تا لیگامان طولی خلفی، حرکت می کنند.

بیرون زدگی دیسک مرحله سوم

بقایای فتق، زیر لیگامان طولی خلفی گیر می افتد. این موجب ایجاد کمردرد حاد و مجموعه سیاتیک می شود. در این زمان فتق با ریشه عصبی که اغلب یکی از اعصاب سیاتیک است، تماس پیدا می کند. فتق به صورت خلفی- خارجی، جایی که لیگامان طولی- خلفی ضعیف است، بیرون می زند. در نهایت رفلکس ها- رفلکس تاندون آشیل- آسیب دیده و باعث ضعف حرکتی به همراه فلجی می شود.

اگر بیرون زدگی بین L4-L5 اتفاق بیافتد، ریشه L5 تحت فشار قرار گرفته و درد در بخش های زیر احساس می شود:

بخش خلفی- خارجی ران- زانو- کناره خارجی ساق- کناره خارجی رویه پا- سطح خلفی انگشت بزرگ. اگر بیرونی زدگی بین L5-S1 اتفاق بیفتد، ریشه S1 تحت فشار قرار گرفته و درد در قسمت های زیر احساس می شود:

زانو، ساق، زانو و کناره خارجی انگشت پنجم. طناب نخاعی در L2 متوقف شده و از آن به بعد الگوی دم اسبی به خود می گیرد.

علائم حاد بیرون زدگی دیسک خارجی

- بیرون زدگی حاد دیسک معمولاً به وسیله کمردرد حادثه ای با یا بدون تحریک ریشه عصبی ایجاد می شود.

- وقتی دیسک پاره شد و هسته تا ریشه عصبی خارج می شود، علایم شبیه آن دسته از التهابات سیاتیکی است که کمردرد ندارند.

- درد، بی حسی و سوزش در همه قسمت هایی که عصب تحت فشار است، وجود دارد. درد به دنبال سرفه، عطسه، بلند کردن شیء و کشش تشدید می شود.

- معاینه کمر احتمالاً کاهش قوس طبیعی کمر و انحراف جانبی ستون فقرات (اسکولیوز) را نشان می دهد.

- احتمالاً عضلات اطراف مهره ای اسپاسم دارند. تست SLR (بالا بردن پاها در حالت خوابیده وقتی که زانوها صاف هستند) مثبت است.

- درد پا به دنبال بالا بردن پای مقابل از روی پای دردناک، نشانه شاخص فتق دیسک بین مهره ای است.

- فشار ریشه عصبی L5 به وسیله ی دیسک L4-L5 باعث ایجاد درد در باسن، قسمت خارجی ران و بخش قدامی- خارجی ساق و انتشار درد از قسمت های خلفی پا به انگشت شست و انگشت دوم با بی حسی و گزگز در همان مناطق می شود. بر خلاف ضعف بازکننده بلند انگشت شست (اکستانسورهالوسیس لانگوس)، رفلکس مچ پا (S1) باقی می ماند.

- فشار عصب L4 به وسیله دیسک L3-L4 باعث ایجاد درد در بخش خلفی- خارجی ران و بخش داخلی پا می شود. عضله چهار سر رانی (کوادری سپس فموریس) (L1,L2,L3,L4) احتمالاً ضعیف شده و بیمار در زانو احساس بی ثباتی می کند. رفلکس زانو وجود ندارد.

فتق خیلی حاد دیسک مرکزی

نشانه ها و علایم

 - درد ناگهانی است و به دنبال فتق مقدار زیادی از مواد دیسک به سمت پایین به وجود می آید. درد، در پشت هر دو ران و پاها به همراه کرختی و خواب رفتگی وجود دارد.

- مچ ضعیف یا فلج است.

- کنترل اسفنکتری روده و مثانه ضعیف است.

- رفلکس مچ پا وجود ندارد. علایم کمردرد با، یا بدون انتشار درد، به قسمت پایین پشت پا است. ماهیت علایم، مثل کمردرد حاد شدید می باشد. درد در کمردرد مزمن کند و پراکنده است و معمولاً به دنبال فشار، خم شدن به سمت جلو، نشستن  و ایستادن بدتر شده و به دنبال SLR (بالا آوردن پا با زانوی صاف) کاهش می یابد. درد با سرفه، عطسه و کشش تشدید می شود.

درد استاتیک، زمانی است که درد به ناحیه باسن (گلوتئال)، پست ران و پا منتشر می شود. الگو انتشار درد به میزان تحت فشار بودن ریشه عصبی بستگی دارد. فشار ریشه عصبی L5، درد را به بخش قدامی- خارجی پا و مچ پا منتشر می نماید. در مرحله حاد خم شدن به جلو به علت اسپاسم عضلانی، محدود می شود.

- عضلات اطراف ستون فقرات خصوصاً سمت مقابل پای دردناک، در اسپاسم بوده و نسبت به لمس دردناک هستند.

علایم کشش عصبی

 -صاف کردن (اکستانسیون) لگن و خم کردن (فلکسیون) زانو باعث کشش ریشه های عصبی L2, L3 , L4 می شود

-علایم عصبی (نورولوژیکی) مثل علایم حسی و حرکتی هستند: لاغر شدن (آتروفی) عضلات پا

-ناتوانی در راه رفتن روی پاشنه (L5)

-ضعف در خم کردن مچ پا (دورسی فلکسیون)

-ناتوانی در راه رفتن روی انگشتان (ریشه S1 دیسک L5). منطقه پوستی چهارم کمری که به وسیله دیسک L3 تحت تأثیر قرار گرفته است؛ موجب کاهش حس روی قسمت قدامی- داخلی ساق و بخش داخلی مچ و پا می شود

-منطقه پوستی (درماتوم) پنجم کمری که به وسیله ی دیسک L4 تحت تأثیر قرار گرفته، موجب کاهش حس روی بخش قدامی خارجی پا، بخش داخلی قسمت خلفی پا و قسمت خلفی انگشت بزرگ می گردد

بررسی های بیرون زدگی (پرولاپس) دیسک بین مهره ای (IVD)

شرح X-ray: هیچ علامت مثبتی در بیرون زدگی حاد دیسک کمر وجود ندارد. در موارد بیرون زدگی مزمن، دیسک، فضای دیسک مبتلا احتمالاً تنگ می شود و کناره های مهره ها در خلف با هم تماس دارند.

پرتونگاری از نخاع (میلوگرافی): بلوک کامل یا ناکامل به شکل جریان سیاه رنگ، در سطح دیسک، نشان دهنده ی جدا شدن (پارگی) ریشه است.

CT اسکن: در بیرون زدگی دیسک، خط خلفی دیسک در برش محوری، صاف یا محدب به نظر می رسد. احتمالاً در چربی پیش نیامی، نقصی وجود خواهد داشت. مواد فتق شده ی دیسک در کانال نخاعی دیده شده و به عصب فشار وارد می کنند.

MRI: بیرون زدگی خلفی دیسک، نیام، ریشه های عصبی و غیره را نشان می دهد.

الکترومیوگرافی (ثبت تغییرات پتانسیل الکتریکی ماهیچه): عدم عصب دهی عضلانی و توزیع خاص ریشه عصبی را نشان می دهد.

(پرتونگاری دیسک) دیسکوگرافی کمری: اطلاعات تشخیصی در مورد موروفولوژی طبیعی دیسک های دژنراتیو و دیسک هایی که دچار فتق شده اند، فراهم می کند.

ارزیابی فیزیولوژی دیسک کمری: دیسک طبیعی 5/0 تا 5/1 میلی متر سالین یا ماده CONTRAST را طی تزریق قبول می کند. دیسک غیر طبیعی بیش از 5/1 میلی لیتر سالین یا ماده CONTRAST را می پذیرد.

ارزیابی بیرون زدگی دیسک بین مهره ای (IV DP)

دراز کشیده: لمس عضلات و نقاط استخوانی. قدرت حرکتی عضلات شکمی، بازکننده های پشت ران و نزدیک کننده های لگن. خم کننده های لگن. طول اندام. SLR (بالا آوردن پاها با زانوی صاف).

نشسته: صدای کشش (مانوروالسالوا) . قدرت حرکتی خم کننده های لگن. رفلکس های تاندونی عمیق زانو

ایستاده: ارزیابی پوسچر مانند تیلت لگنی و نقاط استخوانی، ارزیابی دامنه حرکتی، ارزیابی راه رفتن. ارزیابی قدرت حرکتی، راه رفتن روی پاشنه و انگشتان. ارزیابی پوست. لمس بافت نرم و خمیدگی ستون فقرات. فعالیت های عملکردی.

تست های رفلکس: کشککی L3-L4، همسترینگ داخلی L5-S1، درشت نیی (تیبیال) خلفی L4-L5، تاندون- آشیل S1. علامت های زیر را کنترل کنید: بررسی هیپ، روده بزرگ (رکتوم) و لگن که درد را احتمالاً به ستون فقرات کمری ارجاع می دهند.

تست نخاعی (تست نورودینامیک یا انرژی عصبی): تست SLR (بالا آوردن پا زانوی صاف). تست SLR تعدیل شده. تست SLR یک طرفه. تست SLR دو طرفه. تست خم کردن زانو در حالت دمر. تست Brudzinski- kernig، تست Bow String. تست Gluteal skyline (تست گلوتئال در خط افق). وضعیت دهی برش دهنده های عضله (میوتوم ها) . تست Kerning، تست Milgram. تست Naffziger. مانور والسالوا. تست هوور به منظور مشخص شدن تمارض.

 عصب سیاتیک (آناتومی)

 عصب سیاتیک ضخیم ترین عصب بدن ماست. بخش فوقانی آن، از باندی به پهنای حدود 2 سانتی متر تشکیل شده است. از لگن شروع شده و در زاویه فوقانی حفره پشت زانو (پوپلیتئال) پایان می یابد و به درشت نیی (تیبیال) و اعصاب میاندوراهی (پرونئال) تقسیم می گردد.

ارزیابی ریشه و مبدأ: بزرگترین شاخه شبکه خاجی (ساکرال) است. بخش درشت نیی (تیبیال) به وسیله تقسیمات شکمی شاخه های اولیه قدامی S3,S2,S1, L5, L4 تشکیل می شود. بخش میاندوراهی (پرونئال) به وسیله تقسیمات خلفی شاخه های اولیه قدامی S3,S2,S1, L5, L4 تشکیل می شود.

مسیرها و ارتباطات: در لگن عصب در جلوی ماهیچه ی گلابی شکل (پریفورمیس) از زیر نیامش (فاسیا) عبور می کند. در منطقه سرینی (گلوتئال)، از طریق سوراخ سیاتیک بزرگ وارد و به سمت پایین رفته و از بین زایده ی استخوان نشیمنگاهی (توبروزیته ایسکیال) و برجستگی بزرگ استخوان ران (تروکانتر بزرگ) عبور می کند.

در منطقه سرینی (گلوتئال): سطحی (خلفی)؛ سرینی بزرگ (گلوتئوس ماگزیموس) و عصب پوستی (کوتانئوس) خلفی ران.

عمیق (قدامی)؛ بدنه استخوان خاصره (ایلیوم) و عصب دهی به عضله چهار سر رانی (کوادراتوس فموریس).

تاندون عضله سُدادی داخلی (ابتراتور اینترفوس) به همراه Gammeli. چهار سر رانی (کوادراتوس فموریس)، عضله سُدادی خارجی (ابتراتوس اکسترنوس) و شاخه بالا رونده شریان رانی سیرکومفلکس داخلی.

قسمت های داخلی: عصب سرینی (گلوتئال) تحتانی. گاهی اوقات عصب پوستی (کوتانئوس) خلفی ران.

در ران: عصب سیاتیک در پشت ران در کناره تحتانی عضله سرینی بزرگ (گلوتئوس ماگزیموس) وارد شده و به صورت عمودی تا زاویه فوقانی حفره پشت زانو (پوپلیتئال) به سمت پایین حرکت می کند و در اینجا به اعصاب درشت نیی (تیبیال) و میاندوراهی (پرونئال) معمولی تقسیم می شود.

سطحی (خلفی): به وسیله ی سرِ بلند دو سر رانی (بایسپس فموریس) عبور می کند.

داخلی: از روی عضله نزدیک کننده بزرگ (اداکتورماگنوس) عبور می کند.

خارجی: دو سر رانی (بایسپس فموریس). عصب ساتیک با شاخه شریانی کوچک شریان سرینی (گلوتئال) تحتانی همراه می شود.

شاخه ها: شاخه های مفصلی (آرتیکولار): مفصل لگن از منطقه سرینی (گلوتئال).

شاخه های عضلانی: قسمت تحتانی منطقه سرینی (گلوتئال) یا بخش فوقانی ران. بخش درشت نیی (تیبیال)، عضله نیم وتری (سمی تندینوئوس)، عضله نیم پرده ای (سمی ممبرانوس)، عضله نزدیک کننده بزرگ (اداکتورماگنوس) و سرِبلند عضله دو سر رانی (بایسپس فموریس) را عصب دهی می کند. بخش میاندوراهی (پرونئال) معمول، سرِ کوچک دو سر رانی (بایسپس) را عصب دهی می کند.

التهاب سیاتیک

 تعریف: درد عصبی (نورالژی) طی مسیر عصب سیاتیک. سندرم کلاسیک شامل کمردرد، انتشار درد در بخش سرینی (گلوتئال) و گاهی اوقات اختلال حسی پا به همراه مورمور و گزگز (پاراستزی) یا بی حسی مناطق پوستی (درماتوم هایی) است که به وسیله ی ریشه های عصبی خاجی یا کمری عصب دهی شده یا ساختارهای عضلانی که بوسیله ی اعصاب سیاتیک مبتلا، عصب دهی می شوند. دیسک دچار فتق شده یا متورم؛ تا سال 1934 شناخته نشده بود. دو پروفسورهاروارد، Mixter و Barr برای اولین بار فتق دیسک کمر را معرفی کردند.

ططط

شیوع

سیاتیک در سنین بالای 40 سال شایع بوده و بیشتر زنان را درگیر می کند؛ مناطق آن L4-L5 یا L4-S1 است.

علل

فتق دیسک کمری،

تنگی کانال نخاعی در ناحیه ی کمری.

بیماری های تخریبی دیسک. اسپوندیلولیستنریس:

جابجایی مهره به طرف جلو که معمولاً چهارمین یا پنجمین مهره ی کمری است. سندرم عضله گلابی شکل (پریفورمیس).

استئوآرتریت هیپ.

اختلال عملکرد مفصل خاجی – خاصره ای (ساکروایلیاک).

فیبروز عضلانی (ماسکولار فیبروز). التهاب عصب (نوریت).

انواع

التهاب سیاتیک ستون فقرات

التهاب ریشه عصب سیاتیک (رادیکولار)

التهاب عقده عصبی عصب سیاتیک (گانگلونیک)

التهاب عصب سیاتیک (نوروتیک)

التهاب مراجعه سیاتیک.

التهاب سیاتیک عملکردی

التهاب سیاتیک ستون فقرات

تحریک مبدأ بین مهره ای عصب سیاتیک

علل

تومور

التهاب مزمن پرده عنکبوتیه مغز (آراکنوئیدیت)

سوزش و آزردگی مننژها به دنبال خونریزی (هموراژ)

تزریق داخل نیامی و عفونت. فتق رو به عقب دیسک

ناهنجاری های عروقی

التهاب ریشه عصب سیاتیک

 سوزش عصب سیاتیک در ناحیه ریشه اش

علل

 آرتروز (اسپوندیلوزیس)

فتق دیسک کمر

 بیماری پوت (pott): پوسیدگی ستون فقرات که معمولاً به علت سل است. این بیماری با سفتی و سختی ستون فقرات، درد در موقع حرکت، حساسیت نسبت به فشار، برآمدگی خارهای مهره ای و گاهی درد ناحیه شکم، تشکیل آبسه و فلجی همراه است.

شکستگی، در رفتگی مهره های کمری.

التهاب عقده عصبی عصب سیاتیک

 سوزش عقده های عصبی (گانگلیا)

علل

 زونا

التهاب عصب (نوریت) سیاتیک

 تحریک یا سوزش عصب سیاتیک و شاخه ها (شبکه کمری- خاجی).

علل

کیست و تومورهای لگن و روده بزرگ

درد زایمان

التهاب عصبی به علت دیابت، مصرف الکل و سم. ضایعه ی سوراخ کننده

تومور بافت عصبی (نوروفیبروماتوس) عصب سیاتیک

درد راجعه سیاتیک

تحریک یا سوزش پایانه های عصبی مناطق دیگر بدن که در منطقه سیاتیک پخش می شود.

علل

التهاب مفاصل خاجی- خاصره ای.

تومورهای استخوان خاجی (ساکروم) و استخوان لگن.

فیبروز.

ترموآنژیت و ابلیتران های (obliterans) عروق رانی.

التهاب سیاتیک عملکردی

 علل

هیستری، روان نژندی (سایکونوروز) و تمارض ها.

آسیب شناسی (پاتولوژی)

دو مکانیک: اثرهای مکانیکی و اثرهای غیر مکانیکی.

هسته دیسک وقتی در تماس با بدشکلی (دفمورمیتی) مکانیکی قرار می گیرد، ریشه های عصبی را برای تولید عنصر پروتاکتینیوم (pa) حساس می کند. تماس عمقی ریشه های عصبی که در معرض فتق دیسک قرار گرفته اند؛ مجدداً درد سیاتیکی را زیر ناحیه بی حس ایجاد می کنند. تغییرات منطقه ای I نشان دهنده این است که بافت عصبی و بالا رفتن مکانیزم درد مرکزی در طناب نخاعی یا سطوح بالاتر احتمالاً به مزمن بودن علایم مربوط می شود.

تخریب هسته: نرم شده هسته و متلاشی شدنشان با ضعف و عدم یکپارچگی قسمت خلفی بخش های حلقوی، همراه است.

جابجایی هسته ها: وقتی ساختمان حلقوی ضعیف می شود، حتی در آسیب های کوچک، هسته ها متورم (برآمده) می شوند. این قضیه بیرون زدگی دیسک نامیده می شود. اگر هسته ها تخریب شده و متلاشی شوند از حلقه ها بیرون آمده و زیر لیگامان طولی خلفی قرار می گیرند. ولی تماسشان را با دیسک اصلی از دست نمی دهند که بیرون زدگی دیسک (Disk Extrusion) نامیده می شود.

 اسپوندیلولیستزیس کمری

 لغزش قدامی یک مهره روی مهره دیگر اسپوندیلولیستزیس نامیده می شود و بین مهره های S1 و Lr5 رخ می دهد. گاهی لغزندگی بین مهره های S1 و L4 نیز دیده می شود که ممکن است؛ مادرزادی یا اکتسابی باشد.

علایم کلینیکی

 سُرخوردن بدنه ی مهره احتمالاً به علل زیر موجب کمردرد می گردد:

1) بی ثباتی سگمان کمری خاجی (لومبوساکرال).

2) فشار ریشه های عصبی، کمری- خاجی و سخت شامه.

3) تنگی کانال نخاعی.

4) بیرون زدگی دیسک بین مهره ای .

پاتوفیزیولوژی کمردرد

طی مراحل اولیه بیماری کمردرد، خصوصاً در جوانان درد حاد وجود دارد. افزایش استرس و فشار روی آن قسمت احتمالاً موجب اسپاسم شدید عضلات اطراف ستون فقرات (پارااسپاینال) و کمردرد موضعی می گردد. احتمالاً سفتی در همسترینگ ها احساس می شود که تست SLR را مثبت می کند.

بافت فیبروزی به علت التهاب مفصلی کاذب اسپوندیلولیستزیس، موجب ناراحتی ریشه های عصبی و ایجاد درد ریشه ای (رادیکولار) می شود. ضایعات منطقه ای در عضله، لیگامان یا مفاصل، احتمالاً درد راجعه را افزایش می دهند. زواید استخوانی (استئوفیت ها) در مفاصل خلفی باعث فشار روی ریشه های عصبی می شوند.

تشخیص

 عکس های رادیولوژی از نمای خارجی مجموعه کمری- خاجی، بخش های مختلف لغزندگی (لیستزیس) را نشان می دهند.

مانند:

1) درصد لغزش (جابجایی L5 روی S1 تقسیم بر پهنای

S1) 2) خمیدیگ استخوان خاجی (ساکرال).

3) درجه کلی قوس کمری.

خمیدگی استخوان خاجی (ساکرال) توسط زاویه تشکیل شده به وسیله کناره خلفی استخوان خاجی با خط عمودی، اندازه گیری می شود. درجه ی لوردوز کمر از بالای T12 تا بالای S1 و L5 اندازه گیری می شود. نمای خارجی عکس برداری نیز تعیین کننده است.

درمان

 هدف از درمان تصحیح خمیدگی به دنبال قوس (لوردوز) شدید اتفاق افتاده و حفظ اصلاحات انجام شده. درجه اول و دوم به وسیله ی درمان غیر جراحی با موفقیت کنترل می شوند. نوع سوم و چهارم با علایم مداوم به مداخله جراحی نیاز دارند.

درمان غیر جراحی

بریس یک بخش مهم درمان است. به منظور کاهش قوس کمری (لوردوز)، بریس تعدیل شده سینه ای کمری خاجی (تراکولومبوساکرال) ساخته می شود. بریس به صورت مداوم 24 ماه پوشیده می شود.

- مدالیته های گرمای عمقی مثل دیاترمی با طول موج کوتاه.

- تصحیح پوسچر- حفظ حالت خم کردن (فلکسیون) مهم است.3

- اصلاح بدشکلی (دفورمیتی) به وسیله ی تمرینات اصلاحی و تمرینات شل کننده (ریلکسیشن). * در ابتدا حرکات کلی ستون فقرات شروع می شوند.

مزایا و مضرات کمربند ها در رفع قوس کمر و کمردرد

lg_2f5bb_کمربند_طبی_مدل_pro

مزایا

- حمایت طبیعی را فراهم کرده و خمیدگی فیزیولوژیکی کمر را حفظ می کند.

- بی حرکتی جزیی ایجاد می کند. از ستون فقرات کمری در برابر حرکات فشاری جلوگیری می کند.

- به کاهش  کمردرد و اسپاسم کمک می کند.

- اجازه انتقال نیروها در برابر جاذبه و وزن را فراهم کرده و راه رفتن زود هنگام را تسهیل می کند.

- ساپورت و اطمینان را فراهم می نماید.

- این وسیله با برداشتن نیروی جاذبه از روی سمت مبتلا، از شکم محافظت می نماید.

معایب

- امروزه استفاده از ساپورت کمری- خاجی (لومبوساکرال) ممنوع است.

-فعالیت عضلانی را کاهش داده و موجب ضعف و لاغری عضلانی می گردد.

- وابستگی فیزیولوژیکی را افزایش می دهد.

 اسپوندیلوز کمر

 اسپوندیلوز نقص قوس های طبیعی مهره های S1 و L5 یا L5 و L4 در جایی است که بافت فیبروزی با اتصال ضعیف بین زواید مفصلی تحتانی و فوقانی، جایگزین استخوان می شود. منطقه معمول اسپوندیلوز، فضای داخلی S1 و L5 است. بدنه مهره پنجم کمری که در معرض بخش بزرگی از وزن بدن از سر تا تنه قرار می گیرد؛ بی ثباتی فضای دیسک S1 و L5 را تحمل می کند.

درمان

 مشابه درجه یک اسپوندیلوزیس (آرتروز)

تنگی کانال نخاعی کمری

تنگ شدن کانال نخاعی در منطقه کمری، ممکن است اکتسابی یا مادرزادی باشد. کانال های نخاعی کوچکتر احتمالاً علایم بیشتری داشته که در نتیجه فشار ریشه عصبی ناشی از سندرم داون، اختلالات استخوان سازیی (استئوژنز)، اکرومگالی، شکستگی و اسپوندیلوزیس کمری می باشد.

علایم

- کمردرد سیاتیکی یک یا دو طرفه، با تمرین بدتر شده و با استراحت و خم شدن به سمت جلو آرام می شود.

- سنگینی درد یا مورمور و گزگز (پاراستزی) در اندام های تحتانی، بعد از راه رفتن به دنبال چند دقیقه نشستن برطرف می گردد.

- تست عصبی اندام تحتانی، احتمالاً طبیعی است یا اختلال عصبی Bizarreوجود دارد.

- علایم شدید دم اسبی.

درمان غیر جراحی تنگی کانال نخاعی

- تأکید روی تمرینات خم کننده (فلکسیون)

- جلوگیری از تمرینات صاف کننده (اکستانسیون) ستون فقرات.

- دارهای ضد درد و التهاب.

- تدابیر ارگونومی کمر به منظور جلوگیری از وضعیت صاف کردن (اکستانسیون).

- تکنیک های دستی آرام، که توسط درمانگر انجام می شوند (پاسیو) نیز مؤثر می باشند.

 پوکی استخوان (استئوپروز)

از دست دادن تدریجی مقدار زیادی از کلسیم و پروتئین استخوان است که به صورت طبیعی بعد از یائسگی در زنان و 10 سال بعد در مردان دیده می شود. همچنان به دنبال بی تحرکی طولانی مدت، فلجی، التهاب مفصلی، کاهش فعالیت های فیزیکی، نقایص هورمونی (استروژن آندروژن) یا خوردن داروهای کورتیکو استروئید) اتفاق می افتد. پوکی استخوان، شکستگی پاتولوژیکی شدیدی است که احتمالاً در تنه های مهره ای، گردن استخوان ران (فمور) و انتهای تحتانی زند زبرین (رادیوس) اتفاق می افتد.

ستون فقرات مبتلا به پوکی استخوان (استئوپروتیک) باعث کمردرد خفیف، افزایش قوز (کایفوز) سگمان های بلند و کاهش ارتفاع طبیعی ناحیه ی سینه ای شده که در نتیجه وضعیت خمیده (فلکسیون) این ناحیه افزایش می یابد (Dowager’s Hump). کاهش ارتفاع منطقه ی کمری باعث فشار دنده ای یازدهم و دوازدهم روی لگن شده که در نتیجه شکم بر آمده می شود و چین های پوستی افزایش می یابند.

امکان شکستگی فشاری مهره به صورت غیر ارادی وجود دارد. درد شدید وجود دارد ولی (پارالیز) ستون فقرات خیلی نادر است. درد به صورت تدریجی طی چندین هفته مشخص می گردد. شروع پوکی استخوان (استئوپروز) در سنین بالا، به کمک تمرینات فیزیکی متنوع، اگر قلب، ریه ها و مفاصل سالم باشند، به تعویق می افتد. به دنبال استروژن درمانی طولانی مدت احتمال ایجاد سرطان رحم، کمی افزایش می یابد. اگر رژیم غذایی کلسیم، پروتئین، ویتامین D و K کافی باشد، روند پوکی استخوان به تأخیر می افتد.

اهداف و درمان

 -پزشکی استروژن و فلوراید درمانی.

-بهبود سلامتی: کلسیم 1000 میلی گرم و ویتامین D، IU 200 تا 400 در روز.

-از مقادیر زیاد نمک و پروتئین اجتناب کنید. چون جذب کلسیم را مهار می کند.

-آموزش پوسچر: حفظ پوسچر خوب و تمرینات پوسچرال.

-تمرینات و افزایش قدرت استخوان: تمرینات تحمل وزن مثل راه رفتن و ورزش های ایزومتریک، آموزش انعطاف پذیری و توصیه هایی جهت جلوگیری از افتادن.

 کمردرد بدون علت مشخص (ایدیوپاتیک)- اسپاینابیفیدا

اسپاینابیفیدا آکولتا به علت عدم اتصال (فیوژن) عناصر عصبی و اسکلتی ستون فقرات در دوره جنینی، ایجاد می شود. انواع خیلی شدید آن باعث میلومننگوسل (بیرون زدگی نخاع و پرده های آن در قسمتی از ستون فقرات) خارجی و فلجی (پاراپلژی) می گردد.

آکولتا احتمالاً در دوران کودکی یا نوجوانی به همراه کمردرد با، یا بدون انواع متفاوت نقایص عصبی که پیشرفته آهسته دارند، به وجود می آید. مشکل حرکتی باعث غیر قرینگی طول پا، شکل و اختلال حسی شده که آسیب یا زخم بستر را ایجاد می کند.

درمان کمردرد بدون علت خاص (ایدوپاتیک)

درد حاد: در این فاز درد، آزار دهنده است، بنابراین هدف کاهش درد، اسپاسم و التهاب است. اسپاسم عضلانی به صورت طبیعی طی مراحله اولیه، محافظت کننده می باشد. بنابراین کشش عضلانی نباید انجام شود؛ چون منجر به کوتاهی (کانترکچر) عناصر بافت نرم مثل عضلات راست کننده ستون فقرات، فاسیای (لومبوساکرال)، لیگامان ها و رویه کپسول مفصلی می گردد.

- تلاش برای کاهش اسپاسم از طریق تکنیک های شل کننده در ابتدا مهم است، بنابراین سرما درمانی و پدهای بخار در بر طرف شدن اسپاسم مؤثرند.

-استراحت در رختخواب در 3 تا 4 روز اول یا حرکات شل کننده درجه بندی شده که فقط در فاز بدون درد مجاز هستند، مؤثر می باشند.

- تکنیک های مراقبتی کمر، از کشیدگی جلوگیری می کنند.

- تغییر مکرر پوسچر در وضعیت دمر مفید است.

- داروهای مسکن و ضدالتهابی.

- تمرینات فیزیکی کاهنده درد به منظور کنترل کمردرد و التهاب.

فاز تحت حاد: علایم بهبود یافته، بنابراین درد به وسیله موبیلیزاسیون تدریجی از طریق شل کردن کم می شود.

-حرکت پاسیو (تمریناتی که توسط درمانگر انجام می شوند) منظم، به عنوان ریلکس (شل) کننده متداوم، برای کاهش کمردرد و بهبود تغذیه دیسک مفید می باشد.

- تمرینات شل کردن ( شروع تمرینات شل کننده لگن و چرخش قفسه ی سینه، استفاده از تکنیک های PNF در صورتی که درد وجود نداشته باشد. تشویق به استفاده از تمرینات شل کننده).

-تمرینات اصلاحی: جهت حفظ پوسچر صحیح و تمرینات خاص برای اصلاح پوسچر نادرست.

- تمرینات موبیلیزاسیون: شروع آن زود هنگام است و اگر شرایط عمومی اجازه دهد؛ تمرینات هوازی و وضعیت دهی نیز اضافه می شوند. تمرینات با هدف تمرکز روی گروه عضلانی بزرگ انجام می شوند.

- فعالیت های روزانه زندگی.

 استخوان سازی (اوستئوفیت) ستون فقرات

 معمولاً با دیابت، آرتریت روماتوئید و ایمونوسوپرژن (جلوگیری از تشکیل پادتن) همراه است و در هر قسمت از بدنه مهره ای، اتفاق می افتد. درد مداوم باعث محدودیت حرکتی شده و ستون فقرات احتمالاً در وضعیت خمیده، ثابت (آنکلیوز) می شود.

درمان

جلوگیری از خم شدن ستون فقرات و حفظ ظرفیت قفسه ی سینه.

 ارزیابی کمردرد

بررسی پوسچر: پوسچر و راه رفتن باید مشاهده شده و هرگونه  انحرافات بزرگ نسبت به خمیدگی های فیزیولوژیک طبیعی ستون فقرات مثل قوس کمری شدید (هایپرلوردوز)، صافی پشت، انحراف ستون فقرات (اسکولیوز) و قوز (کایفوز) ارزیابی شود. صافی پوسچر باید از جلو، پشت و طرفین ارزیابی شود. انحراف لگن به سمت جلو (تیلت قدامی) را بررسی کنید، زیرا به دنبال برآمدگی شکم مثل افراد چاق، سفتی عضلات کمر، خم کننده های هیپ، همسترینگ، ضعف عضلات شکمی و اسپوندیلولیستزیس ایجاد می شود.

انحراف لگن به سمت عقب (تیلت خلفی) به دنبال سفتی عضلات کمر، ضعف خم کننده های هیپ یا اسپاسم منطقه ای و قوس کمری در پشت صاف (flat back) ایجاد می گردد. تیلت خارجی لگن، منجر به افتادگی لگن روی یک طرف شده که باعث اختلال طول اندام ها می گردد. کشیدگی یک طرفه کمری خاجی (لومبوساکرال) و انحراف ساختاری ستون فقرات اسکولیوز، منجر به اسپاسم عضلانی یک طرفه می شود. عدم تعادل عضلانی باعث می شود که عضله سرینی متوسط (گلوتئوس مدیوس) به همراه نزدیک کننده های (اداکتورهای) قوی لگن و چرخاننده های خارجی، یک سمت لگن را بالا ببرند. سفتی نزدیک کننده های سمت مقابل روی رویه مفصلی پنجمین مهره کمری، درد ایجاد می کند.

لمس: در وضعیت دمر انجام می شود. هر کدام از زواید خاری به صورت جداگانه با فشار عمقی در جهت قدامی و خارجی لمس می گردد. لمس دردناک (تندرنس) استخوانی بالای منطقه خلفی خارجی و بین خاری و مفاصل کمری- خاجی محل اتصال (لومبوساکرال) و خاجی- خاصره ای (ساکورایلیاک) وجود دارد. لمس، اسپاسم عضلانی منطقه ای و نقاط دردناک را روی منطقه اطراف مهره ای، بخش خلفی منطقه سرینی (گلوتئال)، ران و عضلات ساق مشخص می کند.

ضربه (Percussion): اگر ضربه سبک به ستون فقرات از ریشه گردن تا استخوان خاجی (ساکروم) در حالی که بیمار به سمت جلو خم شده، باعث ایجاد درد شدید شود، نشان دهنده سل استخوان یا هر عفونت دیگری است. لیگامان مفصلی بین مهره ای، به وسیله لمس زواید خاری، تست می گردد. حرکات نامناسب زواید خاری با فاصله مشخص و قوس کمری شدید نشان دهنده اسپوندیلولیستزیس است. ضربه آرام روی کلیه، هنگام نبود علامت منطقه ای و وجود درد لگنی نشان دهنده ی مشکل کلیوی است.

ارزیابی مرحله عملکردی:

1) سلامت شخصی

2) لباس پوشیدن

3) ایستادن از وضعیت نشسته و بر عکس.

4) سطح راه رفتن.

5) بالا رفتن و پایین آمدن از پله.

6) دویدن.

7) راه رفتن- در کمردرد چرخش لگن و خم شدن به طرفین، درد را کم می کند، زمان و فاصله را یادداشت کنید.

8) پوسچر استاتیک.

درجه بندی:

1) عدم توانایی عملکردی

2) توانایی عملکردی با حداکثر کمک

3) توانایی عملکردی با حداقل کمک.

4) بدون درد- فعالیت کامل.

تشخیص وضعیت عملکردی و کاری در کمردرد (working diagnosis of LBP)

یک آزمون فیزیکی پیچیده و جامع است. ولی در همه کمردردها قابل استفاده نیست. یک تست تشخیصی کاری سریع برای شناخت مشکلات زیر مناسب و مفید است:

کمردرد شدید در وضعیت استراحت (عفونت ها، ضایعه توموری (نئوپلاستیک)

کمردرد حاد منتشره: ضایعه شدید دیسک، شکستگی. پا: بیماری های عفونی. بر طرف شدن

کمردرد با استراحت: مبدأ مکانیکی.

تست آمادگی: این تست ها انعطاف پذیری، قدرت و دامنه حرکتی ستون فقرات را ارزیابی می کنند. تست را در حالی انجام دهید که مطمئن باشید بیمار راحت بوده و لباس راحتی پوشیده طوری که حرکات را آزادانه انجام دهد.

تست1خم شدن به جلو (فلکسیون تنه)

هدف: انعطاف پذیری پشت.

وضعیت شروع: ایستادن مستقیم صاف، وضعیت متعادل هر دو اندام فوقانی و بالا بردن دست ها بالای سر.

روش: به آرامی و به نرمی تنه را خم کرده، هر دو دست را به سمت جلو، پایین آورید.

امتیاز 4: می توانید کف دست را روی زمین قرار دهید، در حالی که هیپ و زانوها صاف باشند. عالی.

امتیاز 3: می توانید زمین را با نوک انگشتان لمس کنید. انعطاف پذیری خوب. امتیاز 2: نمی توانید زمین را لمس کنید. انگشتان را به مقدار زیادی تا زیر زانو می برید. نسبتاً خوب.

امتیاز 1: نمی توانید دست ها را تا زیر زانو برسانید. ضعیف. نکته: حرکات باید آهسته، آرام و بدون تکان شدید باشند. امتیاز کمتر از 3 نشان دهنده نیاز به تمرین فوری برای کسب مجدد انعطاف پذیری کمر، است.

تست 2: خم کردن زانو در وضعیت نشسته

هدف: اولاً تعیین انعطاف پذیری پشت، ثانیاً قدرت عضلات شکمی.

وضعیت شروع: به پشت بخوابید؛ در حالی که دستهایتان را پشت گردن قلاب می کنید؛ زانو را 45 درجه خم کرده، طوری که کف پاها روی زمین قرار گیرد.

روش: بدون اینکه پاهایتان را از روی زمین بلند کنید به نرمی و به آرامی بنشینید.

امتیاز 4: می توانید با زانوی خم و دستهای حلقه شده پشت گردن بنشینید. عالی.

امتیاز 3: می توایند زانوها را خم و در حالی که بازوها را از روی قفسه سینه رد کرده اید بنشینید. خوب (باید عضلات شکم قوی باشند).

امتیاز 2: می توانید با زانوی خم در حالی که بازوها مستقیم و صاف قرار گرفته اند؛ بنشینید. نسبتاً خوب (باید انعطاف پذیری ستون فقرات و قدرت عضلات شکم مناسب باشد).

امتیاز 1: نمی توانید با زانوی خم بنشینید. ضعیف (باید انعطاف پذیری و قدرت بهبود یابد.) نکته: تنه را با حرکات شدید بالا نبرید. این حرکت مشکلات گردنی یا کشیدگی پشتتان را تشدید می کند. پایتان را به جایی تکیه ندهید.

تست 3: SLR دو طرفه

هدف: افزایش قدرت عضلات شکم.

وضعیت شروع: به پشت بخوابید و دستتان را زیر گودی کمرتان قرار دهید.

روش: گودی کمرتان را به وسیله انقباض عضلات شکم حذف نمایید. کمرتان را در مقابل دستتان سفت نگه دارید.

امتیاز 4: توانایی حفظ صافی پشت در حالی که پاهایتان را 10 ثانیه بالا می برید. عالی.

امتیاز 3: توانایی بالا بردن پاها به مدت چندین ثانیه در حالی که گودی کمر به صورت جزئیی طی تست از بین می رود. خوب (باید قدرت عضلات شکم افزایش یابد).

امتیاز 2: توانایی بالا بردن پا، اما کمر به محض اینکه پاها را بالا می برید؛ گود می گردد. نسبتاً خوب (نیاز به تعادل عضلانی و افزایش قدرت عضلانی شکمی).

امتیاز 1: عدم توانایی در بالا بردن دو پا، ولی یک پا را به صورت لحظه ای بالا می برید. ضعیف (نیاز به آموزش شدید عضلات شکمی و تعادل عضلات لگن).

نکته: بلند کردن سر از روی زمین تست را آسان تر می شودغ خیلی زیاد است. روی قوس (لوردوز) کمری بیشتر از بالا بردن پاها تمرکز کنید. هر گونه سفتی را هنگام خم کردن لگن بررسی نمایید.

تست4: بردن زانوی یک پا به طرف قفسه سینه- (single leg knee chest)

هدف: تعیین طول و انعطاف پذیری خم کننده های لگن مثل عضلات پسواس.

وضعیت شروع: روی زمین دراز بکشید در حالی که پا صاف است. روش: پای راست خود را به سمت قفسه ی سینه خم کنید. زانو را گرفته و پا را به سمت قفسه ی سینه بکشید. وضعیت پای چپ را بررسی نمایید. ببینید آیا کاملاً روی زمین است یا به صورت جزیئ یا کامل از روی زمین بلند شده است، سپس به وضعیت اولیه برگردید. تست را با پای چپ تکرار کنید.

امتیاز 4: توانایی آوردن کامل پا به سمت قفسه ی سینه در حالی پای دیگر از روی زمین بلند نشده است. عالی (خم کننده های لگن اندام مقابل، طول مناسبی دارند).

امتیاز 3: توانایی آوردن پا به سمت قفسه ی سینه در حالی که پای دیگر، کمی از روی زمین بلند می شود. خوب (نیاز به کشش کم خم کننده های لگن).

امتیاز2: وقتی زانو به سمت قفسه ی سینه کشیده می شود؛ پا کاملاً از روی زمین بلند می گردد. نسبتاً خوب (افزایش طول خم کننده های لگن).

امتیاز1: وقتی زانو در مقابل قفسه سینه قرار می گیرد، پا در هوا می چرخد. ضعیف (احتیاج به کشش بیشتر). نکته: سر باید روی زمین باشد و زانو باید به سمت قفسه سینه حرکت نماید. یک عضله ضعیف کوتاه می شود. عضلات خم کننده لگن برای ایستادن مستقیم، خم شدن و بلند کردن اجسام مهم است.

تست 5: خم شدن طرفی تنه

هدف:تعیین قدرت عضلات خارجی تنه و پاها.

وضعیت شروع: روی سمت راست دراز بکشید. هر دو پا محکم نگه داشته می شوند تا در طول انجام تست از روی زمین بلند نشوند.

روش: به نرمی و به آرامی شانه و تنه تان را از روی زمین بلند کنید. شانه هایتان را تا جایی که ممکن است، بالا برده و تا 10 بشمارید. به آرامی به وضعیت شروع برگشته و تست را با سمت دیگر تکرار کنید.

امتیاز 4: توانایی بالا بردن قسمت فوقانی بدن و نگه داشتن کامل آن تا شمارش 10. عالی.

امتیاز 3: توانایی بالا بردن قسمت فوقانی بدن به آسانی ولی فرد نمی تواند آن را تا شماره 10 نگه دارد.خوب.

امتیاز 2: توانایی بالا بردن قسمت فوقانی بدن به اندازه چند اینچ و عدم تونایی نگه داشتن. نسبتاً خوب.

امتیاز 1: عدم توانایی بالا بردن قسمت فوقانی از روی زمین. ضعیف. نکته:از آرنج خود برای بلند کردن بدن استفاده نکنید. بدنتان باید، طی انجام تست کاملاً در خط مستقیم باشد. حرکات به سمت جلو یا عقب انجام ندهید.

تست 6: بلند کردن تنه فوقانی (اکستانسیون)

هدف: تعیین قدرت عضلات فوقانی پشت. وضعیت شروع: روی شکم، در حالی که دست ها را به سمت جلو می کشید، بخوابید. یک نفر باید پاهایتان را محکم نگه دارد.

روش: به نرمی و به آرمی دست های صاف، سر و تنه را از روی زمین بلند کنید، تا 5 بشمارید و این وضعیت را حفظ کنید. اگر نمی توانید بدن را بالا ببرید، انگشتانتان را در پشت گردن قلاب کرده و تا 5 بشمارید. اگر باز هم نمی توانید بدن را بالا ببرید؛ ابتدا باسن و سپس سر وتنه را از روی زمین بلند کنید و تا 5 بشمارید.

امتیاز 4: توانایی بلند کردن بدن از روی زمین با دستانی که بالا سر در هم قفل شده اند. عالی.

امتیاز 3: بلند کردن بدن از روی زمین در حالی که دستها پشت گردن در هم حلقه شده اند. خوب.

امتیاز2: تونایی بلند کردن بدن از روی زمین در حالی که دستها پشت باسن، حلقه شده اند. نسبتاً خوب

امتیاز1: عدم توانایی بلند کردن بدن از روی زمین. ضعیف.

تست 7: بلند کردن هر دو پا در وضعیت دمر

هدف: تعیین قدرت عضلات تحتانی کمر.

وضعیت شروع: دراز کشیده روی شکم در حالی که دستها در طرفین بدن قرار داشته و انگشتان ناحیه کشاله ران را لمس می کنند.

روش: هر دو پا را از روی زمین بلند کنید تا 5 بشمارید و نگه دارید. اگر نتوانستید به طور همزمان هر دو پا را بالا ببرید، ابتدا پای راست و سپس پای چپ را بالا ببرید، هر بار تا 10 شمرده و نگه دارید.

امتیاز 4: توانایی بالا بردن هر دو پا از روی زمین و نگه داشتن تا پنج شماره. عالی.

امتیاز 3: توانایی بالا بردن پاها از روی زمین و عدم توانایی نگه داشتن آنها خوب.

امتیاز 2: توانایی بالا بردن یک پا و حفظ آن تا ده شماره. نسبتاً خوب.

امتیاز1: توانایی بالا بردن یک پا در حالی که فرد نتواند تا 10 بشمارد و آن را نگه دارد. ضعیف . نکته: اگر سن شخص بالای 45 سال باشد، 4 امتیاز را به آخرین نمره اضافه کنید.

نتیجه: 1) امتیاز بالای 35 تا 40:  کمر در وضعیت عالی قرار دارد.

2) امتیاز 30 تا 34: کمر در وضعیت متوسطی قرار دارد

3) امتیاز 20 تا 29: کمر در وضعیت رضایت بخشی قرار دارد.

4) امتیاز 10 تا 19: کمر در وضعیت ضعیفی قرار دارد. اگر عملکردتان کمتر از عالی بود، باید فعالیت هایی را برای جلوگیری را برای جلوگیری از مشکلات کمر انجام دهید. داشتن قدرت خوب به انجام تمرینات نگهدارنده نیاز دارد.

کنترل و درمان کمردرد

فیزیوتراپی برای کمردرد

عوامل فیزیکی: انواع مختلفی از مدالیته های فیزکی در درمان کمر درد به کار برده می شوند . انتخاب مدالیته مناسب، به روش عملکرد آن مدالیته با توجه به علایم بیماری و ماهیت بافت نرمف بستگی دارد. فیزیوتراپی کمر درد به کمک عوامل فیزیکی زیر صورت می گیرد:

1)کنترل کمردرد و اسپاسم.

۲) کاهش التهاب.

۳) استفاده از تکنیک های خاص مثل موبیلیزیاسیون، کشش و ورزش

درمان اولتراسوند (u.s) (فرکانس 3-8/0 مگاهرتز)

 - می توان در فاز حاد یا مزمن کمردرد از آن استفاده نمود.

- می توان برای جذب بهتر داروهایی مثل هیدروکورتیزون، گیزولوکائین، کرم های ضد درد از طریق پوست، از فونوفرزیس استفاده کرد.

- این روش کورتیزول موجود در نخاع، ریشه های عصبی و شبکه های کمری- خاجی را افزایش داده، بنابراین حرکت را به وسیله کاهش درد، بهبود می بخشد.

- این متد انعطاف پذیری بافت های اتصالی مث تاندون ها و کپسول مفصلی را افزایش می دهد. این خصوصیت اولتراسوند حایز اهمیت است؛ چون حرکات فرعی را در مفاصل ایپوفیز بهبود می بخشد. حرکات فرعی در مفاصل ایپوفیز هستند. بنابراین قبل از استفاده از تکنیک های موبیلیزاسیون استفاده از این روش مناسب است.

دیاترمی با طول موج کوتاه (فرکانس 12/27 مگاهرتز)

 دیاترمی با طول موج کوتاه، روی بافت های مناطق بزرگتر، گرمای عمقی ایجاد می کند، بنابرانی از الکترودهای استوانه ای شکل در جاهایی که سطح مناسب است، استفاده می گردد. دو روش دیاترمی، اثر ماندگاری دارند و در شرایط حاد یا بعد از جراحی یک روش ایده آل می باشند. در کمردرد مزمن یک مدالیته ماندگار ارجح است. مدالیته های مختلف دیگری مثل جریان IF، لیزر، هلیوم، نئون و دیاترمی میکروویو، روش های مؤثرتری برای کنترل کمردرد با نقاط دردناک اسکلتی- عضلانی هستند.

سرمادرمانی

روش ساده و مؤثری که اسپاسم عضلانی و التهاب را در فاز حاد روی مناطق دردناک کاهش می دهد، سرما درمانی است و به عنوان مسکن عمل می کند.

روش های سرما درمانی شامل: کیسه یخ (Ice pack)، حوله های یخ و ماساژ هستند.

TENS

 استفاده از آن روی نقاط دردناک یا نقاط حرکتی، در دو نوع حاد و مزمن، مؤثر شناخته شده است. درد را به وسیله ی تئوری دروازه مرکزی، کاهش می دهد.

گرمای مرطوب (165 تا 170 درجه فارنهایت برای درمان)

 کیسه گرمایی (هات پک)، درد و اسپاسم را در مرحله حاد کاهش می دهد و ممکن است قبل از به کارگیری تکنیک های خاص یا حتی قبل از TENS، دیاترمی با طول موج کوتاه و u.s استفاده شود. اثر آن روی بدن سطحی است.

تحریکات الکتریک

تحریکات الکتریکی با شدت بالا، روی نقاط حرکتی یا مناطق دردناک خصوصاً در کمردرد با منشأ عصبی، مفید هستند. یونتوفورزیس (وارد کردن یون به بدن) با جریان مستقیم برای بعضی اهداف درمان بسیار مفید است.

ماساژ

ماساژ آرام، برای کاهش اسپاسم مفید تر است. این روش، عوامل ایجاد کننده درد را به وسیله ی بهبود جریان خون برطرف می کند و به عضلات آرامش می دهد.

تمرینات کمردرد

ورزش-درمانی-کمردرد-1-300x2031

برنامه ورزشی کمردرد باید خاص و بر اساس آزمون های فیزیکی مناسب باشد و در مواقع ایجاد ناراحتی باید کنار گذاشته شوند.

هدف برنامه درمانی کمردرد

- کاهش کمر درد

- افزایش قدرت عضلات ضعیف

- بهبود تحمل عضلانی

- کاهش استرس های مکانیکی به ساختارهای ستون فقرات

- ثابت کردن ساختارهایی که فعالیت های بیش از حدی دارند.

- بهبود پوسچر

-بهبود حرکت و انعطاف پذیری

- بهبود سطح سلامتی برای جلوگیری از عود مجدد

اثر تمرینات

 - افزایش قدرت استخوان ها، لیگامان ها و عضلات

-بهبود تغذیه غضروف مفصلی از جمله دیسک بین مهره ای

- افزایش ظرفیت جذب اکسیژن عضلات اسکلتی

- بهبود کنترلی عصبی- حرکتی.

- افزایش سطح اندورفین در مایع مغزی- نخاعی و خون که ثابت شده در بیمار کمردردی کاهش یافته است. (اندورفین اثر قابل توجه در تعدیل درد دارد).

- افزایش اثرات روانی و کاهش علایم افسردگی و اضطراب. تمرینات حرکتی برای کارایی مکانیکی ستون فقرات و کل بدن مفید هستند. شل کردن عضلات و مفاصل برای بهبود حرکت لازم است. تمرینات هوازی در کنترل کمردرد مؤثرند. این تمرینات باید به صورت تدریجی شروع شده تا کشش نامناسبی ایجاد نشود. فعالیت هایی مثل راه رفتن تند و چابکانه، پریدن، شنا کردن، دوچرخه سواری، پریدن از روی طناب و حرکات موزون در کنترل و جلوگیری از کمردرد خیلی مفید هستند.

فیزیوتراپی به ترتیب زیر ادامه می یابد:

- تمرینات خم کننده (فلکسیون)

 - تمرینات بازکننده (اکستانسیون).

- تمرینات چرخشی

- تمرینات حرکتی

 - تمرینات کششی

-خود اصلاحی و حفظ تمرینات.

 - تمرینات هوازی

- تمرینات تحملی

 -تمرینات تیلت لگن

 تمرینات ثبات تنه با توپ و بوبت.

اثر برنامه ورزشی در کمردرد

تغییر در شدت درد و ناحیه درد، اطلاعات ارزشمندی فراهم می کند. آگاهی از اثرات برنامه ورزشی مهم است.

 - متمرکز شدن درد در مرکز، یک راهنمای مهم است که نشانه صحیح بودن برنامه درمانی می باشد(علامت خوب) پوسچر غلط، ورزش های نامناسب یا فعالیت های اشتباه، درد را از مرکز ستون فقرات به محیط منتقل می کند.

- در جلسه اول، افزایش نسبی درد، قابل انتظار است. درد باید طی جلسات متوالی، کاهش یابد. بنابراین افزایش شدت درد و انتقالش به محیط هشداری است برای توقف فوری تمرینات(علامت بد).

-سفتی یا ضعف عضلات و فاسیا موجب کمردرد شده و درد به علت تکرار کشش و خستگی عضلانی، افزایش می یابد.

- در بیمارانی که کمردرد طولانی دارند، پاسخ به درمان آهسته شده و بهبودی به تأخیر می افتد. این بیماران 10-15 روز از مسکن استفاده می کنند.

تمریناتی که نباید انجام داد

- خم شدن به جلو و تلاش برای لمس انگشتان در وضعیت نشسته و ایستاده

-بالا آوردن هر دو پا در وضعیت طاقباز.

- انجام فعالیت های بالای سر در وضعیت دمر با دست ها و پاهای صاف که قوس خلفی کمر را افزایش می دهند.

- خم شدن به سمت عقب در وضعیت نادرست. عضلات صاف کننده کمری، عضلات ضد جاذبه بوده و به صورت طبیعی از بچگی، قوی هستند. این وضعیت همین طور باقی می ماند، مگر این که در این گروه عضلانی، جراحی صورت گیرد. روش های افزایش قدرت برای این گروه عضلات ضروری نیست، مگر اینکه هدف خاصی وجود داشته باشد. افزایش تمرینات قدرتی منجر به محدود شدن خم کردن تنه می شود. این وضعیت باید در برنامه ریزی ورزش برای حفظ قوس کمری، مورد توجه قرار گیرد.

فیزیوتراپی در کمردرد مزمن

درد، تنها نشانه یک مشکل بدنی نیست، بلکه ممکن است به دنبال افکار و عواطف نیز ایجاد شده باشد. علل کمردرد مزمن، ممکن است اختلالات روانی- جسمی، مثل زخم گوارشی، آلرژی، آسم، اختلالات التهابی روده بزرگ (کولیت)، میگرن، سردردهای فشاری، تپش قلب بدون علت، ادم عصبی- عروقی (آنژیونوروتیک)، نورودرماتیت، اگزما، پسوریازیس باشد. زخم گوارشی در 72 درصد کمردردهای روانی – جسمی وجود دارد. این اختلالات در هسته های لیمبیک شروع شده و سیستم عصبی خودکار در آن دخالت می کند. التهاب عضلات (میوزیت) فشاری، یک علت کمر درد مزمن است.

خصوصیات معمول آن در زیر آمده است:

 ترومای کوچک، درد حاد و آزار دهنده را بدتر می کند. درد به دنبال ایستادن طولانی مدت، بدون نقایص عصبی. شکایت از درد در عضلات قسمت فوقانی و تحتانی تنه به طور همزمان. افرادی با خصوصیات شخصیتی خاص مثل جاه طلبی بیش از حد، وسواس، افسردگی و اضطراب بیش از حد.

درمان: برای درمان مؤثر بیمار باید تشخیص را بپذیرد. TENS در کمردرد مزمن مؤثر است. تمریناتی که به وسیله درمانگر شرح داده شده در زیر آمده است:

حرکت اکتیو تدریجی

 به کاهش اضطراب و افسردگی کمک می کند.

 تمرینات افزایش قدرت

عضلات صاف کننده پشتی، در کنترل کمردرد مزمن، نقش مهمی دارند.

- تمرینات تحملی: سطح اندورفین را در خون و مایع مغزی- نخاعی افزایش می دهد. چون در کمردرد مزمن، مقدار این مایع کم شده است.

- تمرینات ایزومتریک: تمرینات قدرتی در کمردرد مزمن، خصوصاً با مبدأ عضلانی- نیامی (میوفاسیال)، مؤثر است.

-تمرینات پیشرفته حرکتی: کمک به بهبود انعطاف پذیری بدن.

- سلامت فیزیکی با تمرینات هوازی: روش مؤثری برای کاهش فشار عضلانی است. تمرینات هوازی، فعالیت موج آلفا را افزایش داده و واکنش های آرام سازی مرکزی و محیطی را تحریک می کنند. تمرینات هوازی شامل: شنا، دوچرخه سواری و راه رفتن سریع و … هستند.

کشش ستون فقرات

احتیاطات

 -نظارت مداوم ضروری است. هرگونه مشکل تنفسی، معده ای- روده ای یا قلبی- ریوی را گزارش دهید.

- افزایش تدریجی کشش، فرد را آرام تر کرده و علایم را کاهش می دهد. کنار گذاشتن کشش نیز باید تدریجی باشد.

- سرفه و عطسه طی کشش، درد را تشدید می کند. بنابراین قبل از اینکه از کشش استفاده کنید، مطمئن شوید که بیمار سرما نخورده است. اگر این طور باشد، باید از انقباض عضلات پشت اجتناب نمایید.

موارد عدم کاربرد کشش ستون فقرات

 مشکلات قلبی- ریوی مثل ناتوانی قلبی، نفخ، آسم و غیره.

-بی ثباتی ستون فقرات

- پوکی استخوان (استئوپروز) شدید، فتق ناف، حاملگی، ترس از محیط بسته.

-تومور یا عفونت ستون فقرات.

- شرایط قلبی که ممنوعیت حرکتی داشته باشد.

- بیرون زدگی شدید دیسک به علت نقایص عصبی.

-عفونت استخوانی (استئومیلیت) و سل ستون فقرات.

کشش کمر

  زاویه کشش: 15 تا 30 درجه فلکسیون به منظور تأثیر روی مهره های L1,L2,L3

nn1

وضعیت طاقباز

 مقاومت وزنه: کشش تحملی به اندازه یک چهارم وزن بدن لازم است. اگر وزنه کمتر از یک چهارم وزن بدن باشد؛ جداسازی (دور شدن) دیسک بین مهره ای صورت نمی گیرد. برای کشش متناوب لگن  وزن باید اعمال شود. مقدار وزنه برای شروع، باید کمتر از یک چهارم باشد تا مشخص شود که آیا کشش روی علائم مؤثر خواهد بود یا نه؟ نیروی ضروری، برای ایجاد فاصله مهره ای، مؤثر بین 65 تا 200 پوند است. نکته: نیروی 440 پوندی یا بیشتر خطرناک است. چون به اجزای ستون فقرات کمری آسیب می رساند.

کشش کمری دستی

Manual Lumbar Traction) -) ستون فقرات کمری خم شده، از قسمت فوقانی پا، به عنوان اهرم استفاده می شود و درمانگر منطقه بین خاری را لمس می کند. درمانگر حرکت زواید خاری تحتانی را با لمس دست، احساس می کند. پا مقابل پای دیگر قرار می گیرد تا از خم شدن بیشتر جلوگیری شود.

 - افزایش و تأثیر کشش: تنه بیمار به کمک درمانگر می چرخد تا زواید خاری فوقانی به کمک درمانگر احساس شوند؛ چرخش تنه به صورت پاسیو (توسط درمانگر) صورت می گیرد و قسمت فوقانی دست بیمار روی قفسه ی سینه قرار داده می شود؛ قسمت تحتانی دست را کشیده و چرخش تنه را به سمت قسمت فوقانی دست، انجام دهید. در این مورد چرخش به سمت چپ صورت می گیرد.

-وضعیت بیمار بسیار حایز اهمیت است و لمس زواید بین خاری در جایی که بیشترین کشش اعمال می شود، مد نظر است. سپس درمانگر قفسه سینه اش را در مقابل قسمت قدامی فوقانی استخوان خاصره (ایلیوم) در قسمت فوقانی لگن قرار داده و به سمت پای بیمار خم می شود.

- کشش یک پا: درمانگر هیپ بیمار را به 30 درجه فلکسیون و 30 درجه اداکسیون، در حداکثر چرخش خارجی، می آورد. کشش به صورت مداوم اعمال می شود.

کشش وضعیتی

- بیمار روی یک پهلو در حالی که یک حوله ای (حوله یا پتویی که به شکل لوله در آمده باشد) بین کناره استخوان خاصره (ایلیاک کرست) قرار داده می شود؛ دراز می کشد. این وضعیت اندازه سوراخ بین مهره ای سمت مقابل ستون فقرات کمری را، افزایش می دهد.

- خوابیدن روی پهلوی سمت راست: حداکثر باز شدن سوراخ بین مهره ای سمت چپ ستون فقرات کمری، به وسیله خم کردن قسمت فوقانی لگن و زانوی سمت چپ به دنبال چرخش شانه های بیمار به سمت چپ به دست می آید. -

-اگر دیسک سمت چپ بیمار دچار فتق شده باشد، بیمار روی رول حوله ای که در سمت راستش قرار داده شده دراز می کشد و روی یک پهلو خوابیده تا سوراخ یا ریشه های عصبی باز شوند.

تأثیر روی لیگامان: وقتی لیگامان ها کشیده می شوند، روی حرکت ساختارهای دیگر لیگامان (اعصاب حس عمقی) و قسمت هایی که در سمت خارجی لیگامان قرار گرفته اند (مواد دیسک، چین های سینوریال، عروق و ریشه های عصبی)، فشار وارد می کنند، اگر فشار روی ساختار حساس عصبی- عروقی کاهش یابد. این فشار یا حرکات ممکن است در بر طرف کردن درد تأثیر بگذارند. فعال کردن سیستم حس عمقی با داشتن اثری مشابه به TENS، درد را بر طرف می کند.

اثر بر روی اعصاب: فشار آزار دهنده روی اعصاب باعث کندی یا از بین رفتن هدایت تحریکات خواهد شد. اگر علایم ضعف و بی حسی شدید شود، نشان دهنده تخریب عصبی است. کاهش فشار روی عصب، جریان خون را به سمت عصب افزایش داده، ادم کاهش می یابد و عصب به عملکرد طبیعی خود باز می گردد.

اثر روی ستون فقرات: گزارش شده که فضای هر دیسک بین مهره ای، 1 تا 2 میلی متر باز می شود. این تغییرات  زودگذر بوده و وقتی کشش تمام شود، فضای دیسک بین مهره ای ستون فقرات، سریعاً به وضعیت قبلی بر می گردد و پوسچر مستقیم به دست می آید. کاهش درد، مورمور و سوزش هنگام انجام کشش، نشانه خوبی است و کشش باید ادامه یابد.

تأثیر نیروی کشش: فاصله 1 تا 2 میلی متری فضای هر دیسک بین مهره ای باعث کاهش درد، گزگز یا سوزش می شود. اگر این تغییرات باعث افزایش درد در ران بیمار شودغ خوب بوده و کشش باید ادامه یابد. اگر بیمار پس از درمان بنشیند، اثر کشش از بین می رود. ممکن است کشش روی رویه ی مفاصل، به دنبال افزایش فاصله ی سطوح مفصلی، تأثیر بگذارد ولی برخی مواقع باید برای رسیدن به هدفتان، از این روش استفاده کنید.

اثر روی استخوان:

1) کاهش فشار روی غضروف مفصلی

2) اجازه خارج شدن مایع سینوویال برای تغذیه غضروف

3) کاهش تغییرات تخریبی ناشی از استئوآرتریت

4) افزایش بازده حس عمقیِ رویه مفصلی، باعث کاهش درد می شود.

اثر روی عضلات:

1) کشش اولیه باید از طریق وضعیت دهی استخوان انجام گیرد.

2) کشش بعدی، کشش اضافی ایجاد خواهد کرد.

3) کشش عضلانی، طول عضله سفت شده را افزایش داده و امکان خونرسانی بهتر فراهم می شود که در نتیجه باعث فعال شدن گیرنده های عمقی عضلات می گردد.

4) همه موارد بالا باعث کاهش ناراحتی عضلانی و درد می شوند.

کشش در وضعیت معکوس

 دو ثانیه، 2 تا 3 بار حرکت و 2 تا 3 دقیقه استراحت، حداقل زمان درمان بوده و حداکثر زمان درمان 10 تا 30 دقیقه است. اگر فشار خون دیاستولیک 20 میلی متر جیوه نسبت به دوره استراحت بالاتر رود؛ درمانگر باید درمان را متوقف کند.

ممنوعیت کشش معکوس: فشار بالای 90/140، بیماری قلبی. گلوکوم (آب سیاه) . مشکلات سینوس، دیابت، مشکلات تیروئید. آسم. سردرد میگرنی. جدا شدن لایه های درونی شبکیه از لایه رنگ دانه. فتق اولیه. یک ساعت قبل از درمان از خوردن گوشت یا اسنک خودداری کنید.

تست تحمل کشش معکوس: در وضعیت چهار دست و پا، از بیمار بخواهید که سرش را روی زمین نگه دارد. اگر بعد از 60 ثانیه هر گونه سر گیجه یا گیجی احساس شد، کشش در وضعیت معکوس، پیشنهاد نمی گردد.

موبیلیزاسیون آرام

m

 روی زمین در حالی که زانوها را خم کرده و کف پاها روی زمین است، دراز بکشید. سپس هر دو زانو را کمی از یک طرف به طرف دیگر، چرخانده و تدریجاً چرخش را افزایش دهید تا زانوهایتان بعد از گذشت چند روز با زمین تماس پیدا کنند؛ 6 تا 10 بار تکرار کنید.

-روی زمین دراز بکشید و یک زانو را به سمت قفسه سینه ببرید. در این وضعیت پای دیگر را در حالی که صاف است به سمت پایین می کشید. تمرین را با پای دیگر تکرار کرده و 3 بار انجام دهید.

- روی زمین در حالی که زانوها خم و کف پاها روی زمین است، دراز بکشید. هر دو زانو را به آرامی به سمت شانه برده و از هر دو دست کمک بگیرید. پاهایتان را روی زمین قرار داده و تمرین را 5 تا 10 بار بدون چرخش، تکرار کنید.

-روی زمین در حالی که زانوها خم و کف پاها روی زمین قرار دارد، دراز بکشید. باسن را از روی زمین بلند کنید تا لگن بالا رفته و تنه صاف گردد. سپس عضلات شکم و پشت ران را به مدت ده ثانیه سفت نمایید، این وضعیت را حفظ کرده و آن را 10 بار تکرار کنید.

پیشنهاداتی برای مراقبت و پیشگیری از کمردرد

 هر نیم ساعتی کی بار به بدن خود کشش دهید. وضعیت و پوسچر مستقیم را در حالت نشسته حفظ کنید. به منظور جلوگیری از تکان های بیشتر، از بالش صندلی استفاده نمایید. پشتی یا بالش برای حفظ قوس در منطقه کمری، پیشنهاد می گردد.

تکنیک های مکنزی

 مکنزی از واکنش بیمار به تکرار همه چهار حرکت پایه ای ستون فقرات کمری، استفاده می کند. این تمرینات درد را کاهش داده یا درد محیطی را به سمت خط وسط ستون فقرات انتقال می دهند (مرکزی کردن) که این پایه درمان است و Hence آن را حرکت درمانی نامید. او همچنین بر اهمیت حفظ قوس فیزیولوژیک طبیعی کمر در همه وضعیت ها و فعالیت ها، تأکید می کند. مکنزی منشأ کمردرد را به 3 اصل طبقه بندی می کند:

1) سندرم اختلالی (derangement) 2) سندرم اختلال عملکرد 3) سندرم پوسچرال.

 سندرم اختلالی (derangement)

 پارگی یا جابجایی آناتومیکی در دیسک بین مهره ای ایجاد می گردد. در افراد جوان تر، ساختمان حلقوی هسته های مایع جابجا می شود در حالی که در افراد مسن تر، ساختان حلقوی هسته فیبروزی، تخریب می گردد. اختلال دیسک احتمالاً شامل:

الف) اختلال کوچک یا بزرگ دیسک خلفی.

ب) اختلال کوچک یا بزرگ دیسک خلفی- خارجی با فشردگی ریشه عصبی و سخت شامه (dural) به همراه التهاب سیاتیک با، یا بدون بدشکلی (دفورمیتی)

ج) اختلال قدامی یا قدامی خارجی دیسک.

 سندرم اختلال عملکرد (Dysfunction syndrome)

معمولاً در سن 30 سالگی کاهش تمرینات، عادت های پوسچرال ضعیف یا تجمع فیبرون ها و بافت کلاژنی اسکار طی روند ترمیم، گیرنده های دردی که در مجاورت ستون فقرات قرار گرفته اند را تحریک کرده و در دامنه های حرکتی بزرگ باعث کشش بیش از حد بافت های نرم کوتاه و اعصاب می گردد. الف) درمان ها شامل: صاف کردن (اکستانسیون) در وضعیت دراز کشیده. ب) خم کردن (فلکسیون) در وضعیت دراز کشیده. ج) لغزش به طرفین در وضعیت ایستاده. درمان شامل کشش بافت های نرم منقبض شده می باشد و ایجاد مقداری درد طبیعی است. به منظور تأثیر بیشتر تمرین کششی به صورت طولانی مدت، اعمال می شود.

 سندرم پوسچرال (postural syndrome)

معمولاً در گروه سنی زیر 30 سال وجود داشته و درد در مجاورت ستون فقرات ایجاد می شود. علت کشش بیش از حد بافت های طبیعی به دلیل پوسچرهای ضعیف نشسته و ایستاده یا کاهش تمرینات کششی در طول زندگی و کار است. درمان، روی اصلاح تمرینات پوسچرال توسط خود بیمار، تأکید می کند. این تمرین ممکن است به علت سازگاری با شرایط پوسچرال جدید با درد تازه ای، همراه باشد.

روش مکنزی:

-بیمار آموزش می بیند تا خودش پوسچر را اصلاح کرده و روی حفظ قوس طبیعی کمر در همه وضعیت ها تأکید می شود.

- برنامه درمانی با تمرینات صاف کردن شروع شده و تمرینات خم کردن (فلکسیون) بعداً (2 تا 3 هفته بعد) یا زمانی که درد حاد بر طرف شد؛ اضافه می گردد.

تمرینات صاف کردن (اکستانسیون) برای حفظ قوس طبیعی کمر

- دمر: به منظور شل کردن عضلات پایه ای

- فرد با کمک ساعد و آرنج در وضعیت دمر قرار می گیرد و آرن جه ادر راستای شانه قرار داده می شوند. بیمار تنه را با تکیه بر ساعد بالا برده و صاف می کند. نکته: اگر درد مداوم بر طرف شد، تمرینات ادامه می یابد.

- اکستانسیون در وضعیت دمر با ساپورت روی دستها: تنه تدریجاً صاف شده و فرد روی دست ها تکیه می کند.

- تمرینات اکستانسیون در وضعیت ایستاده که فرد مستقیم ایستاده و تنه را تا جایی که می تواند به عقب خم می کند. نکته: تمرینات 1 و 2 در فاز حاد در وضعیت بدون درد، انجام می شوند.

مانیپولاسیون ستون فقرات

مانیپولاسیون، تکنیک خاصی است که مهارت های آرام و حرکات پاسیو یک مفصل در همان دامنه، یا بیشتر از دامنه حرکتی اکتیو (فعال) را، به وسیله نیروی دستی شامل می شود.

اهداف: 1) برطرف کردن درد 2) بهبود افزایش عملکرد

اثرات مانیپولاسیون

-به صورت مکانیکی، انعطاف پذیری عناصر بافتی متصل به کپسول، لیگامان، عضله و نیام را بهبود می بخشد.

- به صورت عصبی- روانی، راه هایی که درد را به سمت مرکز منتقل می کنند، مسدود می نماید.

-تحریک حسی مکانیک های مفصلی و بافت های نرم به خودی خود، تحریک حسی کافی و انگیزه خوبی برای بیمار فراهم می کند.

کاربرد مانیپولاسیون

-وضعیت نادرست مهره ای

- حرکت مهره ای غیر طبیعی

- حرکات داخلی مفصلی غیر طبیعی

- اختلالات بافت نرم.

- کوتاهی یا اسپاسم عضلانی.

- درد شدید ریشه عصبی

- تغییرات آرتروزی مزمن

- درد مزمن دیسک.

کانتراندیکاسیون (موارد ممنوعیت)

- درمانگرهای کم تجربه

- بیرون زدگی حاد دیسک با علایم عصبی پیشرفته 3

- بی ثباتی اسپوندیلوتیک و شکستگی 4

- بیماری التهاب حاد مفصلی

- پوکی استخوان پیشرفته و بیماری استخوانی

-مشکلات خونی

- بارداری. مدالیته های محافظتی قبل و پس از مانیپولاسیون مثل یخ، گرما، ماساژ، اولتراسوند، TENS به آزاد شدن بافت نرم کمک می کنند.

تکنیک های مانیپولاسیون

الف) تکنیک های نوسانی (oscillation): در مفاصلی که تازه آسیب دیده اند و وجود مقداری حرکت، نشان دهنده بازگشت عملکردی است، به کار می رود.

ب) تکنیک های کششی: در محدودیت های مفصلی به علت تغییرات کپسولی یا عضلانی – نیامی (میوفاشیال)، روش های کششی مفید هستند.

ج) تکنیکهای فشاری (Thrust): استفاده از این تکنیک ها در مفاصلی که به علت چسبندگی، به یک حرکت خاص و در یک جهت خاص، محدودیت شدید و ناگهانی نشان می دهند، مؤثر خواهد بود.

د) تکنیک های چرخشی و خم شدن به طرفین: زمانی که در حرکت رویه مفصلی محدودیت وجود داشته باشد؛ مفید خواهد بود. طی حرکات خم شدن به جلو، عقب یا طرفین، رویه ها از یکدیگر جدا می شوند. تکنیک های چرخشی و خم شدن طرفی در بر طرف کردن محدودیت حرکتی رویه مفصلی کمر، بسیار مفید هستند.

 روش و درمان جراحی کمر: برداشتن دیسک (دیسکتومی)

کاربرد: 1

) کمردرد با یا بدون درد ریشه ای همراه با نقایص عصبی .

2) سندرم دم اسبی.

3) در کمردرد شدید، CT Scan ، MRI و میلوگرافی، فتق دیسک را نشان می دهند.

تکنیک دریچه گذاری یا اینترلامینار

 دیسک مبتلا به بیرون زدگی از طریق ایجاد فضا بین لامینای دو مهره مجاور بعد از برداشتن فلاوم لیگامانی، شکافته می شود.

 لامینوکتومی (برداشتن لامینا)

به وسیله لامینکتومی، دیسک به شکل مناسبی در معرض دید قرار می گیرد. زواید خاجی و لامینای یک یا دو مهره برش داده شده و با ایجاد فضای بازتری، عمل لامینوکتومی انجام می شود. لامینکتومی وسیع، ثبات ستون فقرات را به خطر می اندازد. این روش در تنگی کانال نخاعی کمری مفید است.

 همی لامینکتومی (لامینکتومی یک طرفه)

لامینای یک طرف برداشته شده تا مواد دیسک برداشته شود که خطر کمتری دارد.

فیوژن ستون فقرات

بعضی جراحان علاوه بر برش دیسک، فیوژن ستون فقرات را ترجیح می دهند. این روش به ثابت مجدد ستون فقرات که بر اثر تغییرات تخریبی مفاصل بین مهره ای، از بین رفته، کمک می کند.

درمان بعد از جراحی

 بیمار حداقل 10 تا 12 روز بعد از جراحی بستری می شود. بنابر توصیه برخی جراحان، تلاش برای راه رفتن زود هنگام بیمار هیچ فایده ای ندارد. قضاوت کلینیکی درمانگر با توجه به نظر جراح و براساس اهداف بیمار، هدف اصلی را مشخص می کند. اگر برش دیسک به روش دریچه گذاری صورت گرفته باشد به بیمار اجازه داده می شود تا در دومین یا سومین روز بعد از جراحی در تخت جابجا شود (بچرخد). تمرینات صاف کردن (اکستانسیون) ستون فقرات در انتهای هفته شروع می شود. بیمار با فیوژن ستون فقرات از ژاکت گچی یا کمربند کمری- خاجی به مدت 3 ماه استفاده می کند.

اهداف توانبخشی

به منظور جلوگیری از مشکلاتی که بر اثر استراحت طولانی مدت در رختخواب ایجاد می شود، تا جایی که امکان دارد، حرکت را زودتر شروع کنید. 1) ایجاد لخته ی خون در سیاهرگ. 2) اختلال معده ای – روده ای. 3) ضعف عضلانی 4) لاغری عضلانی 5) عفونت مجاری ادراری. خم شدن (فلکسیون) شدید تنه، کشش اضافی زیادی را روی منطقه جراحی وارد می کند و نباید در اولین هفته بعد از جراحی انجام شود. گودی فیزیولوژیک طبیعی کمر باید طی همه فعالیت ها حفظ گردد. بیماری که فیوژن کمری داشته نباید در ناحیه کمری حرکت داشته باشد.

کنترل توانبخشی به دنبال جراحی

 بعد از جراحی به روش دریچه گذاری یا اینترلامینار از تکنیک های زیر استفاده کنید (ثبات ستون فقرات باید حفظ شود.)

حرکت درمانی سریع بعد از جراحی

 - حرکات مچ پا و انگشتان

- فیزیوتراپی قفسه ی سینه.

- حرکت اندام فوقانی

-تمرینات استاتیک عضله سرینی (گلوتئال) و چهار سر رانی (کوادری سپس).

- خم کردن درجه بندی لگن و زانو به وسیله کشیدن پاشنه در حالت طاقباز

دومین و سومین روز بعد از جراحی

- در وضعیت طاقباز بیمار با کمک، به یک طرف می چرخد و باید لگن و زانوها را خم کند. تمام بدن به یک طرف می چرخد.

- تمرینات صاف کردن کمکی ستون فقرات که با ساپورت ساعد، در وضعیت دمر شروع می شود.

- تمرینات ایزومتریک شکمی در دامنه بدون درد.

- ساپورت مناسب با حفظ قوس کمری.

-جابجایی مناسب و خم کردن درجه بندی شده که با چرخش تنه شوع می شود.

تا سه هفته بعد از جراحی

 -جابجایی و راه رفتن با پوسچر صحیح. تمرینات صاف کردن ستون فقرات از ساپورت روی ساعد به ساپورت روی دست ها و نهایتاً بردن دست ها به پشت بدن پیشرفت می کند.

- چرخش و خم شدن به جلو و طرفین، به صورت تدریجی، در ستون فقرات انجام شده و افزایش می یابد.

- روی ارگونومیک مناسب با حفظ قوس کمری طی فعالیت ها، تأکید می گردد. بیمار باید طی 6 تا 8 هفته به فعالیت طبیعی برگردد.

توانبخشی به دنبال لامینکتومی

اصول پایه ای فاز اولیه ی فیزیوتراپی، به استثنای شروع موبیلیزاسیون ستون فقرات و جابجایی در جراحی اینترلامینار و دریچه گذاری ادامه می یابد. حرکات ستون فقرات تدریجاً به شرح زیر پیشرفت می کند

 - ایجاد قوس در پشت در وضعیت طاقباز (پل زدن9 در هفته دوم با مقداری چرخش در رختخواب، شروع می شود.

- تمرینات تقویتی ایزومتریک عضلات شکمی بدون ایجاد فلکسیون در ستون فقرات.

- درازکشیدن در وضعیت دمر و صاف کردن بیش از حد (هایپراکستانسیون) تنه با ساپورت ساعد، در هفته دوم تا سوم شروع می شود. نشستن از وضعیت خوابیده روی پهلو، در هفته سوم آغاز می گردد.

- جابجایی و دیگر حرکات چرخشی در انتهای هفته چهارم شروع می شود.

توانبخشی بعد از لامینکتومی یک طرفه

درمان توانبخشی در این روش مثل لامینکتومی است. حرکت به دلیل اینکه روش جراحی از وسعت کمتری برخوردار است، زودتر شروع می شود. بیمار باید طی 4 تا 6 هفته به فعالیت های قبل از جراحی برگردد.

توانبخشی بعد از فیوژن ستون فقرات

روش جراحی وسیع و بی حرکتی طولانی مدت، باعث ضعف عضلانی و محدودیت حرکتی ستون فقرات می گردد. توانبخشی باید بر دو بخش تأکید نماید. در ابتدا حرکت در ژاکت گچی انجام می شود. سپس دیگر روش های شرح داده شده در لامینکتومی، با توجه به موارد زیر ادامه می یابند:

- ژاکت گچی، توان و قدرت خم کننده ها و صاف کننده های ستون فقرات را بهبود می بخشد. 2

- چرخش تدریجی در رختخواب به طرفین از وضعیت دمر، بعد از 3 هفته آغاز می شود.

- نشستن از وضعیت خوابیده روی یک پهلو، با کمک در هفته چهارم با کمربند کمری- خاجی شروع می گردد. 4) راه رفتن تدریجی و روش های جابجایی دیگر در هفته ششم آغاز می گردد.

- حرکات ستونفقرات (در دامنه کوچک) در هفته هشتم شروع می شود. خم کردن باید با دقت و همراه با چرخش باشد.

- کمربند ستون فقرات تدریجاً از هفته دهم برداشته شده و در هفته دوازدهم کاملاً کنار گذاشته می شود.

- موبیلیزاسیون و تمرینات افزایش قدرت ستون فقرات، قدرت و توان را افزایش می دهند. بیمار فعالیت های روزانه و ورزش های سبک را طی 8 تا 12 هفته کسب کرده و اهداف ارگونومی قبلی را ادامه می دهد.

ارگونومی پیشگیری از کمردرد

 ارگونومی علم ارزیابی مردم و محیط کارشان به منظور ارزیابی تناسب، امنیت و آسانی فعالیت است. مکان کاری شخص باید بر اساس ظرفیت و عملکرد وی طراحی گردد. این روش به شناخت خطر کمردرد و جلوگیری از آن کمک می کند

برای مدرسه: 1) تعداد کتاب های حمل شونده باید کاهش یابد. 2) بسته باید به صورت یک بار کوچک در هر دست یا به صورت بسته ای نزدیک به خودتان حمل شود. 3) از یک کوله پشتی یا نواری که از شانه مقابل عبور می کند، استفاده نموده یا از کوله هایی که دارای دو بند هستند، استفاده کنید.

نشستن در کلاس: 1)برای پیشگیری از کمردرد صندلی باید طول مناسبی داشته باشد تا هر دو پا روی زمین قرار گیرد، بدون اینکه به قسمت پشتی رانتان فشار وارد نماید. 2) میز باید ارتفاع کافی داشته باشد تا آرنج ها بدون اینکه پشت خمیده شود، روی آن قرار گیرند. میز باید کمی به سمت بالا شیب داشته باشد.

پوسچر در حالت نشسته: 1) اغلب وضعیت را تغییر دهید. حفظ یک وضعیت طولانی تر از نیم ساعت مفید نیست. 2) صندلی ها باید بدنتان را در وضعیت خوبی ساپورت کنند. 3) پشتی صندلی باید یک زاویه 110 تا 115 درجه ای برای حفظ تنه در وضعیت مستقیم داشته باشد. 4) در حالت خواندن در وضعیت نشسته، از خم شدن، خودداری نموده و کتاب ها را در وضعیت مناسبی قرار دهید.

وضعیت حمل شی: 1) وزنه های سنگین را بلند نکنید. وزنه را طوری تنظیم کرده تا بدون دو بسته با وزن مساوی را، به جای یکی، حمل نماید. 2) در صورت سنگین بودن بسته، می توانید برای پیشگیری از کمردرد از چرخ دستی استفاده کنید.