بسیاری از مردم هر وقت دچار کمر درد می شوند می گویند سیاتیکم گرفت در حالی که تنها علت 5 درصد کمر دردها، مشکل سیاتیک است، اما این سیاتیک معروف چیست؟

 

عصب سیاتیک طولانی ترین عصب داخل بدن است که از نخاع جدا می شود، از لگن عبور می کند و تا انتهای پا ادامه دارد. این عصب در طول مسیر خود به شاخه های متعددی تقسیم می شود. عصب سیاتیک پس از جدا شدن از نخاع، عمل عصب دهی به عضلات ناحیه کمر و باسن و عضلات این ناحیه و ارگان های لگن مثل مثانه و رحم و دستگاه تناسلی را انجام داده و پس از آن از زیر استخوان نشیمنگاهی به پاها رفته و عضلات پا و قسمت های لازم را عصب دهی می کند.

هر گونه فشار روی این عصب می تواند باعث ایجاد درد در تمام طول عصب شود. یعنی مسیری که از کمر شروع می شود و از پشت پا پایین می آید و تا پاشنه پا می رسد. در ناحیه کمر انحراف جانبی ستون مهره ها، بیرون زدن دیسک بین مهره ای یا گودی کمر باعث می شود عصبی که از این ناحیه عبور می کند بین بافت های سخت استخوان ستون فقرات تحت فشار قرار گرفته و ملتهب شود.

التهاب عصب باعث تورم و تحت فشار بیشتر قرار گرفتن عصب می شود. در این وضعیت در انتقال پیام های عصبی اختلال ایجاد کرده و رشته عصبی مربوط به هر منطقه از پا که باشد بدون این که هر گونه مشکلی در آن نقطه وجود داشته باشد علائم درد را در آنجا نشان می دهد.

سن بالا، فشار به کمر و حمل بارهای سنگین، پشت میز نشینی طولانی و دیابت از جمله عواملی است که باعث این مشکل می شود.

درمان

نوع درمان هایی که برای گرفتگی عصب سیاتیک صورت می گیرند بسته به مکانیسم ایجاد ان دارند. در موارد آسیب هایی که بدنبال زخم های باز ایجاد شده و احتمال پارگی عصب زیاد است درمان  آسیب عصب سیاتیک بصورت جراحی و ترمیم عصب پاره شده است.

اولین درمان برای درد سیاتیک استراحت است. یک هفته استراحت از فشار روی عصب می کاهد؛ البته باید بدانیم استراحت زیادی می تواند زیان آور هم باشد و مشکلات دیگری به وجود آورد. داروهای ضد التهاب یکی دیگر از درمان هاست که باید با تجویز پزشک صورت گیرد. استفاده از مسکن که بسیار زیاد و اغلب خودسرانه از سوی بیمار انجام می شود فواید و ضررهای خود را دارد.

مسکن درد را کاهش می دهد و ممکن است بیمار فعالیت کند و وضع او بدتر شود. توجه داشته باشیم درد یک مکانیسم دفاعی بدن است که موجب می شود از حرکات اضافه و غیر ضروری خودداری کرده و بدن را در وضعیت بدون درد که همان شکل صحیح است نگه داریم.

پزشک معمولاً با تذکرات لازم و استراحت از داروهای مسکنی استفاده می کند که علاوه بر کاهش درد، خاصیت ضد التهابی نیز دارد و به درمان سیاتیک سرعت می بخشد. داروهای شل کننده عضلات در برخی موارد کمر درد استفاده می شود، اما اگر خود عصب سیاتیک درگیر باشد معمولاً تأثیری ندارد. مگر در مواردی که انقباض عضله ای در لگن نزدیک عصب سیاتیک قرار دارد باعث فشار بر عصب و بروز درد شده باشد.

فیزیوتراپی در مواردی که بیرون زدگی علت بیماری باشد نقش مهمی در بهبودی بیمار دارد. ورزش هایی که به طور معمول در فیزیوتراپی داده می شوند، به قرار گرفتن بدن در وضعیت صحیح کمک کرده و موجب تقویت عضلات کمر می شود.

در موارد بسیار شدید بیماری که به دارو پاسخ نمی دهد یا احتمال آسیب شدید عصب و قطع قسمتی از آن می رود عمل جراحی ضرورت پیدا می کند.

10 فرمان برای این که دچار درد عصب سیاتیک و انواع دیگر کمر درد نشوید.

1ــ اگر اضافه وزن دارید وزن خود را متعادل کنید.

2ــ اگر کار شما به شکلی است که باید ساعت ها نشسته باشید بهتر است در فواصلی بایستید و قدم بزنید تا فشار وارد به کمرتان کم شود.

3ــ با کمک ورزش های مناسب می توانید عضلات پشتی خود را تقویت نمایید.

4ــ قدم زدن و شنا کردن ورزش های بسیار خوبی برای حفظ سلامت کمر هستند.

5ــ اشیای سنگین را به سرعت و با یک حرکت سریع و ناگهانی از روی زمین بلند نکنید.

6ــ هرگز در حالی که جسم دیگری را توسط یکی از دست هایتان بلند کرده اید، سعی نکنید با دست دیگر جسم سنگین دیگری را بلند کنید. اگر اصرار دارید هر دو بار را هم زمان حمل کنید ابتدا باری را که در دست دارید زمین بگذارید و سپس هر دو جسم را به طور همزمان و با هم بلند کنید.

7ــ هنگام بلند کردن اشیا، نزدیک شی قرار بگیرند و زانوها را خم کنید. این کار باعث می شود بار را با نیروی پایتان بلند کنید و به کمر کمتر فشار وارد شود. بار را بغل و تا حد ممکن به کمرتان نزدیک کنید سپس به تدریج پاهایتان را صاف نمایید و بایستید.

8ــ‌ خوابیدن روی یک تشک سفت بهترین وضعیت برای کمر است ضمناً حتماً از بالش استفاده کنید.

9ــ از چرخاندن بدن هنگام حمل بار خودداری کنید، چرخش از ناحیه کمر باعث افزایش فشار به کمر می شود.

10ــ کمر درد را از بروز نخستین علایم جدی بگیرید و آن را پیگیری کنید، حتی اگر سیاتیک نباشد.

منبع

دکتر مسعود عمادی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
آدرس : اصفهان، خیابان شمس آبادی، بین چهارراه قصر و عباس آباد، جنب بسیج، ساختمان عالم آرا، طبقه چهارم

Share →